Kaynakça Nasıl Yazılır? Adım Adım Rehber

Kaynakça, bir tezin ya da makalenin sonunda yer alan ve metinde atıf yapılan tüm eserlerin tam künyelerini içeren listedir. Okuyucu bu liste sayesinde yararlandığınız her kaynağa ulaşabilir. Kaynakça hazırlamak ilk bakışta basit bir listeleme işi gibi görünse de enstitülerin biçim kontrolünde en çok düzeltme istenen bölümlerden biridir: eksik künyeler, tutarsız yazımlar, metinle uyuşmayan kaynaklar ve yanlış sıralama sık karşılaşılan sorunlardır. Bu yazıda kaynakçanın nasıl yazılacağını adım adım anlatıyoruz.

Kaynakça, Kaynaklar ve Bibliyografya Farkı

Tezlerde çoğunlukla “KAYNAKÇA” ya da “KAYNAKLAR” başlığı kullanılır ve yalnızca metinde atıf yapılan eserler listelenir. Enstitünüzün kılavuzu hangi başlığı istiyorsa onu kullanın.

Kaynakça Yazmanın Temel Kuralları

1. Tek stil: Kaynakçanın tamamı enstitünün belirlediği tek bir stile (APA, ISNAD, Chicago, MLA, IEEE, Vancouver vb.) göre yazılır.
2. Metinle birebir eşleşme: Metinde atıf yapılan her eser kaynakçada, kaynakçadaki her eser metinde bulunur.
3. Tam künye: Okuyucunun eseri bulabilmesi için gerekli tüm bilgiler (yazar, yıl, başlık, yayın bilgisi, DOI ya da URL) eksiksiz verilir.
4. Doğru sıralama: Yazar-tarih ve dipnotlu sistemlerde alfabetik, numaralı sistemlerde (IEEE, Vancouver) metindeki geçiş sırasına göre sıralanır.
5. Tutarlı biçim: Yazar adları, büyük harf kullanımı, italik ve noktalama tüm girdilerde aynı kurala uyar.

Adım Adım Kaynakça Hazırlama

Adım 1: Stili Belirleyin

Enstitünüzün tez yazım kılavuzunda hangi stilin kullanılacağını ve varsa stile yönelik özel uyarlamaları (Türkçe “ve” kullanımı, “vd.” kısaltması gibi) not edin. Stiller arasındaki farklar için Kaynak Gösterme Kuralları rehberimize bakabilirsiniz.

Adım 2: Kaynak Bilgilerini Eksiksiz Toplayın

Her kaynak için şu bilgileri baştan kaydedin:

• Yazar(lar)ın adı ve soyadı
• Yayın yılı
• Eserin tam başlığı
• Dergi adı, cilt, sayı ve sayfa aralığı (makaleler için)
• Yayınevi ve baskı bilgisi (kitaplar için)
• Editör ve sayfa aralığı (kitap bölümleri için)
• DOI ya da URL, gerekiyorsa erişim tarihi

Bu bilgileri sonradan aramak, kaynakça hazırlığının en çok zaman alan kısmıdır.

Adım 3: Kaynak Yönetim Programı Kullanın

Mendeley, Zotero ya da EndNote gibi programlar kaynak bilgilerini otomatik kaydeder ve kaynakçayı seçtiğiniz stile göre oluşturur. Programlar arasındaki farklar için Kaynakça Oluşturmak için Kullanılan Programlar yazımıza göz atabilirsiniz.

Adım 4: Biçimlendirin

• Asılı girinti: Her girdinin ilk satırı sola dayalı, sonraki satırları 1-1,27 cm içeriden başlar. Word’de Paragraf > Girinti > Özel: Asılı.
• Satır aralığı: Kılavuza göre girdi içinde tek ya da 1,5 satır; girdiler arasında boşluk.
• İtalik: Stile göre kitap adı, dergi adı ve cilt numarası italik yazılır.
• Başlık: “KAYNAKÇA” başlığı diğer ana bölüm başlıklarıyla aynı stilde ve içindekiler tablosunda yer alır.

Adım 5: Metinle Karşılaştırın

Kaynakça bittiğinde metindeki atıfları tek tek kontrol edin:

• Yazar adlarının yazımı metinde ve kaynakçada aynı mı?
• Yıllar tutarlı mı?
• Metinde olup kaynakçada olmayan eser var mı?
• Kaynakçada olup metinde hiç anılmayan eser var mı?

Kaynak Türlerine Göre Genel Bilgiler

Stillere göre ayrıntılı örnekler için: APA 7, ISNAD, Chicago, MLA, IEEE, Vancouver.

Kaynakçanın Sıralanması

• Alfabetik sıralama: Yazar soyadının ilk harfine göre. Türkçe alfabe sırasına dikkat edin (Ç, C’den sonra; Ö, O’dan sonra; Ş, S’den sonra; Ü, U’dan sonra).
• Aynı yazarın birden fazla eseri: Yayın yılına göre eskiden yeniye.
• Aynı yazarın aynı yıldaki eserleri: 2020a, 2020b şeklinde ayrılır.
• Tek yazarlı ve çok yazarlı eserler: Tek yazarlı eser, aynı yazarın ilk yazar olduğu çok yazarlı eserden önce gelir.
• Kurum yazarlar: Kurumun tam adının ilk anlamlı kelimesine göre sıralanır.

Bazı kılavuzlar kaynakçayı türlere göre gruplandırmayı (arşiv kaynakları, kitaplar, makaleler, internet kaynakları) ister; özellikle tarih tezlerinde bu düzen yaygındır.

Kaynakça Kontrol Listesi

• Tüm girdiler aynı stile mi uygun?
• Metin ve kaynakça birebir eşleşiyor mu?
• Sıralama doğru mu?
• Asılı girinti ve satır aralığı kılavuza uygun mu?
• DOI’ler doğru biçimde mi yazılmış?
• Türkçe karakterler ve yazar adları doğru mu?
• Dergi adları tam ya da kısaltma olarak tutarlı mı?

Sık Yapılan Hatalar

• Farklı kaynaklardan kopyalanan künyeleri düzenlemeden kullanmak
• Okunmayan kaynakları kaynakçaya eklemek
• Asılı girintiyi boşluk tuşuyla oluşturmak
• Kaynakçayı numaralandırmak (numaralı sistem kullanılmıyorsa)
• Kaynak yönetim programının çıktısını kontrol etmemek
• İnternet kaynaklarında yalnızca URL vermek

Ne Zaman Destek Almalısınız

Kaynakçanın enstitü kılavuzuna ve kullanılan stile birebir uygun hâle getirilmesi, metin içi atıflarla eşleştirilmesi ve biçimlendirilmesi için Tez Düzenleme hizmetimizi inceleyebilirsiniz.

Sıkça Sorulan Sorular

Kaynakça tezin neresinde yer alır?
Genellikle ana metinden (sonuç ve öneriler bölümünden) sonra, eklerden önce yer alır.

Kaynakçada kaynak sayısı kaç olmalı?
Kesin bir sayı yoktur; önemli olan kaynakların güncelliği ve konuyla ilgisidir.

Kaynakça numaralandırılır mı?
Yalnızca IEEE ve Vancouver gibi numaralı sistemlerde numaralandırılır.