MLA (Modern Language Association) stili, dil, edebiyat, kültürel çalışmalar ve beşeri bilimlerin bazı alanlarında yaygın olarak kullanılan bir kaynak gösterme sistemidir. Türkiye’de özellikle İngiliz dili ve edebiyatı, Amerikan kültürü ve edebiyatı ile karşılaştırmalı edebiyat bölümlerinde MLA’yı esas alan tezlere sık rastlanır. MLA’nın güncel baskısı olan MLA 9, kaynakları “çekirdek öğeler” adı verilen esnek bir şablonla gösterir. Bu yazıda MLA 9’a göre metin içi atıf ve kaynakça (Works Cited) yazımını örneklerle anlatıyoruz.
MLA 9’un Temel Mantığı: Çekirdek Öğeler
MLA, her kaynak türü için ayrı kural ezberlemek yerine tüm kaynaklara uygulanabilen dokuz çekirdek öğe kullanır. Kaynakta bulunan öğeler bu sırayla yazılır:
- Author (Yazar)
- Title of source (Kaynağın başlığı)
- Title of container (Kapsayıcının başlığı: dergi, kitap, web sitesi)
- Other contributors (Diğer katkıda bulunanlar: çevirmen, editör)
- Version (Baskı/sürüm)
- Number (Cilt, sayı)
- Publisher (Yayıncı)
- Publication date (Yayın tarihi)
- Location (Sayfa aralığı, DOI ya da URL)
Kaynakta bulunmayan öğeler atlanır. Öğeler arasında genellikle virgül, grupların sonunda nokta kullanılır.
Metin İçi Atıf
MLA’da metin içi atıf yazar soyadı ve sayfa numarasından oluşur; aralarında virgül yoktur ve yıl yazılmaz:
- (Morrison 45)
- Morrison’a göre … (45).
- İki yazar: (Gilbert and Gubar 78)
- Üç ve daha fazla yazar: (Smith et al. 112)
- Aynı yazarın birden fazla eseri: (Morrison, Beloved 45)
- Sayfa numarası olmayan kaynak: (Morrison)
Türkçe yazılan tezlerde “and” yerine “ve”, “et al.” yerine “vd.” kullanılıp kullanılmayacağı kılavuza göre değişir.
Works Cited (Kaynakça) Örnekleri
Kitap
Morrison, Toni. Beloved. Alfred A. Knopf, 1987.
Çeviri Kitap
Pamuk, Orhan. My Name Is Red. Translated by Erdağ M. Göknar, Alfred A. Knopf, 2001.
Dergi Makalesi
Soyad, Ad. “Makale Başlığı.” Dergi Adı, vol. 12, no. 3, 2020, pp. 45-67. https://doi.org/…
Kitap Bölümü
Soyad, Ad. “Bölüm Başlığı.” Kitap Başlığı, edited by Ad Soyad, Yayınevi, 2019, pp. 23-41.
Web Sayfası
Soyad, Ad. “Sayfa Başlığı.” Site Adı, 12 Mar. 2024, www.site.com/sayfa.
Tez
Soyad, Ad. Tez Başlığı. 2022. Üniversite Adı, PhD dissertation.
Gerçek kaynakçada kitap, dergi ve site gibi bağımsız eser adları italik yazılır; makale ve bölüm başlıkları tırnak içinde verilir.
Works Cited Sayfasının Biçimi
- Başlık: “Works Cited” (Türkçe tezlerde “Kaynakça” ya da “Yararlanılan Kaynaklar”)
- Kaynaklar yazar soyadına göre alfabetik sıralanır.
- Her kaynağın ilk satırı sola dayalı, sonraki satırlar yarım inç (1,27 cm) içeriden başlar (asılı girinti).
- Satır aralığı kılavuza göre çift ya da 1,5 satırdır.
- Aynı yazarın birden fazla eserinde ikinci eserden itibaren yazar adı yerine üç tire (—) kullanılır.
MLA 9’da Yenilikler
MLA 9, önceki baskıya göre çekirdek öğe yaklaşımını korumuş; ancak örnekleri genişletmiş, kapsayıcı dil kullanımına dair bir bölüm eklemiş ve dijital kaynakların gösterimine daha fazla açıklık getirmiştir. Ayrıca bazı durumlarda “et al.” kullanımı ve URL yazımı konusunda esneklik tanınmıştır. Tezinizde MLA’nın hangi baskısının kullanılacağını enstitünüzden ya da danışmanınızdan teyit etmenizi tavsiye ederiz.
Edebiyat Tezlerinde Özel Durumlar
- Şiir alıntıları: Sayfa yerine satır numarası verilebilir: (lines 12-15).
- Oyunlar: Perde, sahne ve satır numarasıyla atıf yapılır: (Hamlet 3.1.56-60).
- Uzun alıntılar: Dört satırdan uzun düz yazı ya da üç satırdan uzun şiir alıntıları blok alıntı olarak verilir.
- Birden fazla baskı: Klasik eserlerde hangi baskının kullanıldığı Works Cited’da açıkça belirtilmelidir.
İç İçe Kapsayıcılar
MLA 9’un güçlü yanlarından biri, bir kaynağın birden fazla kapsayıcı içinde yer aldığı durumları göstermesidir. Örneğin bir dergi makalesine JSTOR üzerinden ulaştıysanız dergi birinci kapsayıcı, JSTOR ise ikinci kapsayıcıdır:
Soyad, Ad. “Makale Başlığı.” Dergi Adı, vol. 20, no. 1, 2015, pp. 10-30. JSTOR, www.jstor.org/stable/xxxxx.
Aynı mantık, bir yayın platformunda izlenen dizi bölümleri ya da bir antolojide yer alan öyküler için de geçerlidir. Her kapsayıcı kendi öğeleriyle (başlık, sayı, tarih, konum) sırayla eklenir.
Türkçe Kaynakları MLA ile Göstermek
Türkçe kaynaklarda başlıkların özgün dilde yazılması esastır. İngilizce yazılan bir tezde Türkçe bir esere atıf yapıyorsanız, kılavuz izin veriyorsa başlığın İngilizce çevirisini köşeli parantez içinde verebilirsiniz: Tanpınar, Ahmet Hamdi. Saatleri Ayarlama Enstitüsü [The Time Regulation Institute]. Dergâh Yayınları, 2008. Türkçe karakterlerin (ç, ğ, ı, ö, ş, ü) doğru yazıldığından emin olun.
Sık Yapılan Hatalar
- Metin içi atıfta yazar ile sayfa arasına virgül koymak
- Metin içi atıfa yıl eklemek (APA ile karıştırmak)
- Works Cited’da asılı girinti kullanmamak
- Kapsayıcı başlığını italik yazmamak
- “pp.” ve “vol.” gibi kısaltmaları eksik ya da tutarsız kullanmak
Ne Zaman Destek Almalısınız
MLA’nın çekirdek öğe sistemine göre kaynakçanın tutarlı hâle getirilmesi ve metin içi atıflarla eşleştirilmesi için Tez Düzenleme hizmetimizi, İngilizce tezlerin dil kontrolü için Redaksiyon hizmetimizi inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
MLA’da erişim tarihi yazılır mı?
MLA 9’da erişim tarihi isteğe bağlıdır; özellikle yayın tarihi olmayan ya da sık değişen web kaynaklarında eklenmesi önerilir.
MLA ile APA arasındaki temel fark nedir?
MLA metin içinde yazar ve sayfa kullanır; APA ise yazar ve yılı esas alır.
Türkçe tezde MLA kullanılabilir mi?
Enstitünüz izin veriyorsa kullanılabilir. Bu durumda Türkçe karşılıkların (ve, vd., s.) kullanılıp kullanılmayacağını kılavuzdan kontrol edin.