Tezinizi son kez gözden geçirirken bir sayfanın en altında tek başına kalmış bir başlık, bir paragrafın sayfa başına taşmış tek satırı ya da iki sayfaya bölünmüş bir tablo görürsünüz. Bu durumlar hem okunabilirliği bozar hem de biçim kontrolünde düzeltme sebebi olabilir. Word’ün dul ve yetim satır denetimi ile paragraf ayarları bu sorunları otomatik olarak önler. Bu yazıda dul ve yetim satırın ne olduğunu, başlıkların sayfa sonunda kalmasının nasıl engelleneceğini ve tabloların bölünmesinin nasıl kontrol edileceğini anlatıyoruz.
Dul ve Yetim Satır Nedir?
- Yetim satır: Bir paragrafın ilk satırının sayfanın en altında tek başına kalması, paragrafın geri kalanının sonraki sayfaya geçmesi.
- Dul satır: Bir paragrafın son satırının bir sonraki sayfanın en üstüne tek başına taşınması.
Her iki durum da tipografide kusur olarak kabul edilir; okuyucunun akışını keser ve sayfanın görünümünü bozar.
Dul/Yetim Denetimini Açmak
- “Normal” stiline sağ tıklayıp Değiştir‘i seçin (ya da metni seçip Giriş > Paragraf penceresini açın).
- Biçim > Paragraf‘ta Satır ve Sayfa Sonları sekmesine geçin.
- Dul/Yetim (Dul/Öksüz) denetimi seçeneğini işaretleyin.
Bu seçenek Word’de genellikle varsayılan olarak açıktır; ancak başka belgelerden yapıştırılan metinlerde kapalı olabilir. Stil üzerinden ayarlamak, tüm paragraflarda tutarlılığı sağlar.
Başlığın Sayfa Sonunda Kalmasını Önlemek
En sık karşılaşılan sorun, bir başlığın sayfanın en altında kalıp metninin sonraki sayfada başlamasıdır. Bunu önlemek için başlık stillerinde şu ayarı yapın:
- “Başlık 1”, “Başlık 2” ve “Başlık 3” stillerini sırayla Değiştir > Biçim > Paragraf > Satır ve Sayfa Sonları yoluyla açın.
- Sonrakiyle birlikte tut seçeneğini işaretleyin.
- Satırları birlikte tut seçeneğini de işaretleyin (uzun başlıkların iki sayfaya bölünmesini önler).
Word’ün yerleşik başlık stillerinde bu seçenekler genellikle açıktır; elle biçimlendirilmiş başlıklarda ise kapalıdır. Bu da başlıkları stille biçimlendirmenin bir başka avantajıdır.
Bölüm Başlıklarını Yeni Sayfadan Başlatmak
Ana bölüm başlıklarının (GİRİŞ, YÖNTEM vb.) her zaman yeni bir sayfada başlaması isteniyorsa “Başlık 1” stilinde Önce sayfa sonu seçeneğini işaretleyin. Böylece bölüm başlıklarından önce elle sayfa sonu eklemeye gerek kalmaz ve metin değiştikçe düzen bozulmaz.
Tablo ve Şekil Başlıklarını Tabloyla Birlikte Tutmak
Tablo başlığının bir sayfada, tablonun sonraki sayfada kalması da sık görülen bir sorundur. Çözüm:
- Tablo başlığı (Resim Yazısı stili) için Sonrakiyle birlikte tut seçeneğini işaretleyin.
- Şekil başlığı şeklin altındaysa, şeklin bulunduğu paragrafa Sonrakiyle birlikte tut uygulayın.
Tabloların Sayfalara Bölünmesini Kontrol Etmek
| Ayar | Nerede? | Ne işe yarar? |
|---|---|---|
| Satırın sayfalara bölünmesine izin ver | Tablo Özellikleri > Satır | Kapatıldığında tek bir satır iki sayfaya bölünmez |
| Her sayfanın üstünde başlık satırı olarak yinele | Tablo Özellikleri > Satır | Çok sayfalı tablolarda başlık satırı her sayfada tekrarlanır |
| Sonrakiyle birlikte tut (tablo satırlarına) | Paragraf > Satır ve Sayfa Sonları | Kısa tabloların tamamının aynı sayfada kalmasını sağlar |
Kısa bir tablonun bölünmesini önlemek için tablonun son satırı hariç tüm satırlarını seçip “Sonrakiyle birlikte tut” uygulayabilirsiniz. Uzun tablolar ise birden fazla sayfaya yayılabilir; bu durumda başlık satırı tekrarlanmalı ve kılavuz istiyorsa devam eden sayfada “Tablo 3’ün devamı” ifadesi eklenmelidir.
Sayfa Sonlarında Boşluklar Oluşursa
“Sonrakiyle birlikte tut” ayarı fazla kullanıldığında Word bazı sayfaların altında büyük boşluklar bırakabilir. Bu genellikle büyük bir tablonun ya da şeklin sığmadığı için bir sonraki sayfaya taşınmasından kaynaklanır ve kabul edilebilir bir durumdur. Ancak metin paragraflarına yanlışlıkla bu ayar uygulandıysa, uzun metin blokları birlikte taşınarak gereksiz boşluklar oluşturur; bu durumda Normal stilinde “Sonrakiyle birlikte tut” seçeneğinin kapalı olduğunu kontrol edin.
Son Kontrol İçin Yöntem
- Tezi PDF’e çevirip sayfaları hızla kaydırarak her sayfanın altını ve üstünü kontrol edin.
- Gezinti bölmesindeki başlıkları tek tek tıklayarak her başlığın sayfadaki konumuna bakın.
- Son düzeltmelerden sonra kontrolü tekrarlayın; tek bir paragraf eklemek tüm sayfa sonlarını değiştirebilir.
Sık Yapılan Hatalar
- Sayfa sonu sorunlarını Enter tuşuyla boş satır ekleyerek çözmek
- Başlıkları elle biçimlendirip “Sonrakiyle birlikte tut” ayarını atlamak
- Çok sayfalı tablolarda başlık satırını tekrarlamamak
- Normal stile yanlışlıkla “Sonrakiyle birlikte tut” uygulamak
- Son düzeltmelerden sonra sayfa sonlarını yeniden kontrol etmemek
Ne Zaman Destek Almalısınız
Sayfa sonları, tablo bölünmeleri ve başlık yerleşimi tezin son hâlinde titizlikle kontrol edilmelidir. Tezinizin bu açıdan düzenlenmesi için Tez Düzenleme hizmetimizi inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Dul/yetim denetimi neden bazen çalışmıyor?
Paragrafa elle biçim verilmiş ya da ayar kapalı olabilir. Paragraf ayarlarından kontrol edin.
Enter tuşuyla başlığı sonraki sayfaya itmek sorun mu?
Evet. Metin değiştiğinde boş satırlar yanlış yerlere kayar. Paragraf ayarlarını kullanın.
Sayfa altında boşluk kalması kabul edilir mi?
Tablo ya da şekil sığmadığı için oluşan boşluklar genellikle kabul edilir.