Dipnotlu atıf sistemlerini (ISNAD, Chicago) kullanan tezlerde yüzlerce dipnot bulunur. Bu dipnotları elle numaralandırmak ya da sayfa sonuna elle yazmak hem çok zaman alır hem de metin değiştikçe düzeni bozar. Word’ün dipnot özelliği ise numaraları otomatik verir, dipnotu ilgili sayfanın altına yerleştirir ve metin kaydıkça dipnotu da birlikte taşır. Bu yazıda Word’de dipnot eklemeyi, dipnot biçimini kılavuza göre ayarlamayı ve sık karşılaşılan sorunların çözümlerini anlatıyoruz.
Dipnot Nasıl Eklenir?
- İmleci dipnot numarasının görüneceği yere (genellikle kelimenin ya da noktalama işaretinin hemen sonrasına) getirin.
- Başvurular > Dipnot Ekle‘ye tıklayın ya da Ctrl+Alt+F kısayolunu kullanın.
- Word, metne üst simge bir numara ekler ve sizi sayfanın altındaki dipnot alanına götürür.
- Dipnot metnini yazın. Metne dönmek için dipnot numarasına çift tıklayabilirsiniz.
Dipnot Numaralandırma Ayarları
Başvurular sekmesindeki Dipnotlar grubunun sağ alt köşesindeki küçük oka tıklayarak Dipnot ve Sonnot penceresini açın:
- Sayı biçimi: 1, 2, 3 (genellikle)
- Başlangıç: 1
- Numaralandırma: “Sürekli” (tüm tez boyunca kesintisiz) ya da “Her bölümde yeniden başlat” (her bölüm 1’den başlar). Kılavuzunuz hangisini istiyorsa onu seçin.
- Uygulanacak yer: Tüm belge
“Her bölümde yeniden başlat” seçeneği Word’ün bölüm sonlarına göre çalışır, tezin bölüm başlıklarına göre değil. Her tez bölümünün başında “Sonraki Sayfa” bölüm sonu olduğundan emin olun.
Dipnot Biçimini Ayarlamak
Dipnotların yazı tipi, puntosu ve satır aralığı Dipnot Metni stiliyle ayarlanır:
- Bir dipnot metnine tıklayın.
- Stil galerisinde ya da Stiller bölmesinde (Ctrl+Alt+Shift+S) “Dipnot Metni” stilini bulun, sağ tıklayıp Değiştir‘i seçin.
- Yazı tipini (ör. Times New Roman), puntoyu (ör. 10), satır aralığını (ör. tek) ve paragraf sonrası boşluğu (ör. 0-3 nk) ayarlayın.
- Hizalamayı kılavuza göre (genellikle iki yana yaslı) ayarlayın.
Metindeki dipnot numaralarının biçimi ise Dipnot Başvurusu stiliyle ayarlanır (üst simge, punto).
Dipnot Ayırıcı Çizgisi
Ana metni dipnotlardan ayıran kısa çizginin uzunluğu ya da biçimi kılavuzda belirtilmiş olabilir. Bu çizgiyi düzenlemek için:
- Görünüm > Taslak görünümüne geçin.
- Başvurular > Notları Göster‘e tıklayın.
- Açılan dipnot bölmesinde açılır listeden Dipnot Ayırıcısı‘nı seçin.
- Çizgiyi seçip düzenleyin ya da silin.
Dipnot Numarasının Konumu
Dipnot numarasının noktalama işaretinden önce mi sonra mı geleceği kullanılan sisteme ve kılavuza bağlıdır. Chicago ve ISNAD’da numara genellikle noktalama işaretinden sonra gelir: …belirtilmiştir.5. Tezin tamamında tutarlı olun. Numara ile önceki kelime ya da noktalama arasında boşluk bırakılmaz.
Sık Karşılaşılan Sorunlar ve Çözümleri
| Sorun | Çözüm |
|---|---|
| Dipnot bir sonraki sayfaya taşıyor | Uzun dipnotlarda Word metnin bir kısmını sonraki sayfaya taşır; dipnotu kısaltın ya da paragrafı düzenleyin |
| Dipnot numaraları 1’den yeniden başlıyor | Numaralandırma ayarını “Sürekli” yapın |
| Dipnot yazı tipi farklı | Dipnot Metni stilini düzenleyin; elle biçimi temizleyin |
| Kopyalanan metindeki dipnotlar düz metne dönüştü | Dipnotlu metni kaynak belgeyle birlikte kopyalayın ya da dipnotları yeniden ekleyin |
| Dipnot alanında boş satırlar | Gizli işaretleri açıp fazladan paragraf işaretlerini silin |
Kaynak Yönetim Programlarıyla Dipnot
Zotero, Mendeley ya da EndNote kullanıyorsanız dipnotlu bir stil (Chicago notes, ISNAD) seçtiğinizde program atıfları otomatik olarak dipnot olarak ekler. Kısa dipnot ve kaynakça da otomatik oluşur. Ancak kılavuzdaki özel kuralları karşılamak için çıktıyı kontrol edin.
Sık Yapılan Hatalar
- Dipnot numaralarını elle üst simge olarak yazmak
- Dipnotu sayfa altına elle yazmak
- Dipnot Metni stilini düzenlemeden tek tek biçimlendirmek
- Numaralandırma kuralını (sürekli/bölüm bazlı) kılavuza göre ayarlamamak
- Dipnot numarasının konumunda tutarsızlık
Ne Zaman Destek Almalısınız
Yüzlerce dipnotun biçiminin ve içeriğinin kılavuza uygun hâle getirilmesi için Tez Düzenleme hizmetimizi inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Dipnot ile sonnot arasındaki fark nedir?
Dipnotlar sayfanın altında, sonnotlar bölümün ya da belgenin sonunda yer alır. Tezlerde genellikle dipnot kullanılır.
Dipnotlar arasında boşluk olmalı mı?
Kılavuza bağlıdır; çoğu kılavuz dipnotları tek satır aralığıyla ve aralarında küçük bir boşlukla ister.
Dipnotları sonnota dönüştürebilir miyim?
Evet. Dipnot ve Sonnot penceresindeki “Dönüştür” seçeneğiyle dönüştürebilirsiniz.