Enstitülerin biçim kontrolünde en sık düzeltme istenen konulardan biri ön sayfaların sıralamasıdır. Kapaktan girişe kadar uzanan bu sayfaların hangi sırayla dizileceği, hangilerinin içindekiler tablosunda görüneceği ve Roma rakamıyla nasıl numaralandırılacağı kılavuzlarda ayrıntılı olarak tanımlanır. Bu yazıda tezde ön sayfaların genel sıralamasını, numaralandırma kurallarını ve kılavuzlar arasındaki yaygın farklılıkları anlatıyoruz.
Ön Sayfalar Nedir?
Ön sayfalar, tezin ana metninden (genellikle “GİRİŞ” bölümünden) önce yer alan sayfalardır. Kapak, onay, beyan, özet, içindekiler ve listeler bu gruba girer. Ön sayfalar (genellikle) küçük Roma rakamlarıyla (i, ii, iii…) numaralandırılır; ana metin ise giriş bölümünden itibaren normal rakamlarla (1, 2, 3…) başlar.
Yaygın Ön Sayfa Sıralaması
Türk üniversitelerinin kılavuzlarında sık görülen bir sıralama şöyledir:
| Sıra | Sayfa | Not |
|---|---|---|
| 1 | Dış kapak | Numara yazılmaz, sayılmaz |
| 2 | İç kapak | Sayılır, numara gösterilmez |
| 3 | Onay / kabul sayfası | Jüri imzaları |
| 4 | Bilimsel etik beyan | Yazar imzası |
| 5 | İthaf (isteğe bağlı) | Başlıksız olabilir |
| 6 | Önsöz / Teşekkür | Kılavuza göre birleşik ya da ayrı |
| 7 | Özet (Türkçe) | Anahtar kelimelerle |
| 8 | Abstract (İngilizce) | Keywords ile |
| 9 | İçindekiler | Metinde kullanılan başlıklar |
| 10 | Tablolar listesi | Tablo varsa |
| 11 | Şekiller listesi | Şekil varsa |
| 12 | Simgeler ve kısaltmalar listesi | Varsa |
Bu tablo genel bir örnektir. Bazı kılavuzlarda özet ve abstract, onay sayfasından hemen sonra gelir; bazılarında kısaltmalar listesi içindekilerden önce yer alır; bazılarında ise teşekkür, özetlerden sonraya konur. Kendi enstitünüzün kılavuzundaki sıralama her zaman geçerlidir.
Roma Rakamıyla Numaralandırma
- Ön sayfalar küçük Roma rakamlarıyla numaralandırılır: i, ii, iii, iv, v…
- Dış kapak genellikle hiç sayılmaz; iç kapak “i” olarak sayılır ama üzerinde numara gösterilmez.
- Numaranın görünmeye başladığı ilk sayfa kılavuza göre değişir (onay sayfası ya da özet gibi).
- Numaranın konumu (alt orta, alt sağ, üst sağ) kılavuzda belirtilir ve ana metinle aynı ya da farklı olabilir.
Word’de Roma rakamından normal rakama geçiş için giriş bölümünden önce “Sonraki Sayfa” bölüm sonu ekleyin, altbilgideki “Öncekine Bağla” seçeneğini kaldırın ve sayfa numarası biçimini her bölüm için ayrı ayarlayın.
İçindekiler Tablosunda Hangi Ön Sayfalar Yer Alır?
İçindekiler tablosunda genellikle şu ön sayfalar gösterilir:
- Önsöz / Teşekkür
- Özet
- Abstract
- Tablolar listesi
- Şekiller listesi
- Simgeler ve kısaltmalar listesi
Kapak, onay sayfası ve etik beyan çoğu kılavuzda içindekiler tablosunda yer almaz. İçindekiler tablosu da kendisini listelemez. Bu ayrıntılar kılavuzdan kılavuza değiştiği için örnek içindekiler sayfasını kontrol edin.
Her Ön Sayfa Yeni Sayfada Başlar
Her ön sayfa yeni bir sayfada başlamalıdır. Word’de bunu “Enter” tuşuna basarak değil, sayfa sonu (Ctrl+Enter) ya da başlık stiline “Önce sayfa sonu” ayarı ekleyerek sağlayın. Böylece metin eklendiğinde sayfalar kaymaz.
Çift Taraflı Baskıda Ön Sayfalar
Kılavuz çift taraflı baskı istiyorsa bazı ön sayfaların (ör. özet, içindekiler) her zaman sağ sayfada (tek numaralı) başlaması istenebilir. Bu durumda gerektiğinde boş sayfa eklenir. Boş sayfaların numaralandırılıp numaralandırılmayacağı da kılavuzda belirtilir.
Sık Yapılan Hatalar
- Kılavuzdakinden farklı ön sayfa sırası
- Kapakta ya da iç kapakta sayfa numarası görünmesi
- Ön sayfaların normal rakamla numaralandırılması
- Giriş bölümünün 1 yerine devam eden bir numarayla başlaması
- İçindekiler tablosunda olmaması gereken sayfaların listelenmesi
- Özet ve abstract’ın aynı sayfada yer alması
Ne Zaman Destek Almalısınız
Ön sayfaların sıralanması, bölüm sonlarıyla numaralandırma ve içindekiler tablosunun kılavuza uygun hâle getirilmesi biçim kontrolünde en çok zaman kaybettiren konulardır. Tezinizin bu açıdan düzenlenmesi için Tez Düzenleme hizmetimizi inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
Özet mi önce gelir, teşekkür mü?
Kılavuza göre değişir. Türkiye’deki kılavuzların bir kısmında teşekkür/önsöz özetten önce, bir kısmında sonra gelir.
İngilizce tezde abstract önce mi gelir?
Genellikle tezin yazıldığı dildeki özet önce gelir; İngilizce tezde abstract, ardından Türkçe özet yer alır. Kılavuzu kontrol edin.
Ön sayfalar kaç sayfa olmalı?
Sınır yoktur; ancak özet ve abstract için genellikle bir sayfa sınırı vardır.