Akademik metinlerde başka bir yazarın ifadesini kelimesi kelimesine aktarmak gerektiğinde doğrudan alıntı kullanılır. Doğru kullanıldığında alıntılar argümanınızı güçlendirir; yanlış kullanıldığında ise hem biçim hatalarına hem de benzerlik raporlarında yüksek eşleşmelere yol açar. Bu yazıda doğrudan alıntı ve blok alıntı kurallarını, APA 7’deki 40 kelime kuralını, alıntıda değişiklik yapmanın doğru yollarını ve alıntıyı ne zaman kullanmanız gerektiğini anlatıyoruz.
Doğrudan Alıntı Ne Zaman Kullanılır?
Akademik yazımda genel ilke, kaynakları parafraz etmek ve özetlemektir. Doğrudan alıntı yalnızca şu durumlarda tercih edilmelidir:
- Bir tanımın birebir aktarılması gerektiğinde
- İfadenin kendisi analiz ediliyorsa (ör. edebiyat ve söylem çalışmalarında)
- Yazarın özgün ve çarpıcı bir ifadesi argüman için önemliyse
- Kanun, yönetmelik ya da resmî belge metni aktarılıyorsa
- Nitel çalışmalarda katılımcı ifadeleri aktarılıyorsa
Tezin büyük bölümünün alıntılardan oluşması, araştırmacının kaynakları sentezleyemediği izlenimini verir.
Kısa Alıntılar (40 Kelimeden Az)
APA 7’ye göre 40 kelimeden kısa alıntılar metin içinde, tırnak işareti (“…”) içinde verilir. Atıfta yazar, yıl ve sayfa numarası yer alır:
- Yılmaz’a (2020) göre tükenmişlik “uzun süreli iş stresine karşı gelişen bir tepki” olarak tanımlanabilir (s. 45).
- Tükenmişlik “uzun süreli iş stresine karşı gelişen bir tepki” olarak tanımlanabilir (Yılmaz, 2020, s. 45).
Cümle sonundaki nokta, atıf parantezinden sonra konur.
Blok Alıntılar (40 Kelime ve Üzeri)
APA 7’ye göre 40 kelime ve daha uzun alıntılar blok alıntı olarak verilir:
- Yeni bir satırda başlar.
- Tüm blok sol kenardan 1,27 cm (0,5 inç) içeriden başlar.
- Tırnak işareti kullanılmaz.
- Satır aralığı metinle aynıdır (APA çift aralık önerir; kılavuzlar tek aralık da isteyebilir).
- Atıf, bloğun sonundaki noktadan sonra parantez içinde verilir.
Örnek:
Tükenmişlik, özellikle insanlarla yoğun etkileşim gerektiren mesleklerde görülen ve duygusal tükenme, duyarsızlaşma ile kişisel başarı hissinde azalma boyutlarından oluşan bir sendrom olarak tanımlanmaktadır. Bu sendrom, bireyin mesleki performansını ve yaşam kalitesini olumsuz etkilemektedir. (Yılmaz, 2020, s. 45)
Türk üniversitelerinin kılavuzlarında blok alıntı için farklı kurallar (ör. 3 satırdan uzun alıntılar, 1 cm girinti, 10 punto) olabilir. Kılavuzunuzu kontrol edin.
Alıntıda Değişiklik Yapmak
| Değişiklik | Nasıl gösterilir? | Örnek |
|---|---|---|
| Kelime çıkarma | Üç nokta (…) | “tükenmişlik … bir sendromdur” |
| Açıklama ekleme | Köşeli parantez [ ] | “bu durum [tükenmişlik] …” |
| Vurgu ekleme | İtalik + [vurgu eklenmiştir] | “uzun süreli [vurgu eklenmiştir]” |
| Hata olduğunu belirtme | [sic] | “1998 [sic] yılında…” |
Alıntının başından ya da sonundan kelime çıkarıldığında genellikle üç nokta kullanılmaz; yalnızca ortadan çıkarmalarda kullanılır.
Alıntı İçinde Alıntı
Kısa bir alıntının içinde başka bir tırnak varsa iç tırnak tek tırnak (‘…’) olarak yazılır. Blok alıntıda tırnak kullanılmadığı için içteki tırnaklar çift tırnak olarak kalır.
Sayfa Numarası Olmayan Kaynaklar
Web sayfası gibi sayfa numarası olmayan kaynaklardan alıntı yaparken paragraf numarası (para. 3), bölüm başlığı ya da her ikisi kullanılabilir: (Kurum, 2024, “Sonuçlar” bölümü, para. 2).
Nitel Çalışmalarda Katılımcı Alıntıları
Katılımcı ifadeleri kaynak gösterilen alıntılardan farklıdır; kaynakçaya yazılmaz. Genellikle italik ya da tırnak içinde verilir ve katılımcı koduyla gösterilir: “Bazen okuldan eve geldiğimde konuşacak gücüm kalmıyor.” (K4). Uzun katılımcı ifadeleri blok hâlinde verilebilir. Kullandığınız biçimi tez boyunca tutarlı uygulayın.
Sık Yapılan Hatalar
- Doğrudan alıntıda sayfa numarası vermemek
- Uzun alıntıları tırnak içinde metne gömmek
- Blok alıntıda tırnak kullanmak
- Alıntıda yapılan değişiklikleri göstermemek
- Paragraflarca alıntı kullanmak
- Alıntıyı kendi cümlenize bağlamadan “havada” bırakmak
Ne Zaman Destek Almalısınız
Alıntıların biçimlendirilmesi, atıfların doğru verilmesi ve doğrudan ve dolaylı alıntıların uygun gösterilmesi için Tez Düzenleme ve Redaksiyon hizmetlerimizi inceleyebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
40 kelime nasıl sayılır?
Alıntılanan metnin kelimeleri sayılır; atıf bilgisi sayılmaz.
Blok alıntı italik mi yazılır?
APA’da hayır. Bazı Türk kılavuzları italik ya da küçük punto isteyebilir.
Alıntılar benzerlik oranına dahil mi?
Rapor alıntıları hariç tutacak şekilde ayarlandığında tırnak içindeki alıntılar hesaba katılmaz; blok alıntıların tanınması ise programa ve biçime bağlıdır.