Sosyal bilimler, eğitim bilimleri, psikoloji, işletme ve sağlık alanlarında hazırlanan yüksek lisans ve doktora tezlerinde en yaygın kullanılan akademik atıf sistemi APA (American Psychological Association) stilidir.
Birçok enstitü, öğrencilerden tezin APA 7 (7. Baskı) kurallarına göre teslim edilmesini talep eder. Ancak APA 6’dan kalan eski alışkanlıklar, eksik noktalamalar veya kaynakça ile metin içi atıfların birbiriyle uyuşmaması, savunma öncesinde tezin biçimsel kontrolden dönmesine yol açar.
Bu rehberde, APA 7 standardına göre metin içi atıf yapmanın ve tez sonundaki kaynakça listesini hatasız oluşturmanın temel kurallarını somut örneklerle ele aldık.
APA 6 ile APA 7 Arasındaki En Kritik Farklar
Eski şablonları kullananların en çok yanıldığı noktalar APA 7 ile değişen kurallardır:
- 3 ve Daha Fazla Yazarlı Kaynaklar: APA 6’da 3-5 yazarlı kaynakların ilk geçtiği yerde tüm isimler yazılırdı. APA 7’de ise 3 veya daha fazla yazarı olan tüm çalışmalarda ilk atıftan itibaren doğrudan ilk yazarın soyadı ve “ve diğerleri” (veya İngilizce için et al.) kullanılır.
- Yayın Yeri (Şehir/Ülke) Kaldırıldı: Kitap kaynaklarında eskiden zorunlu olan yayınevinin şehri (örneğin: Ankara: Nobel Yayınları) artık yazılmaz; yalnızca yayınevi adı verilir (Nobel Akademik Yayıncılık).
- Kaynakça Yazar Sayısı Limiti Artırıldı: Kaynakçada eskiden en fazla 7 yazar listelenirken, APA 7’de 20 yazara kadar tüm isimler açıkça yazılır.
- DOI Formatı Standartlaştırıldı: Artık “doi:10.xxx” ibaresi yerine doğrudan tıklanabilir bağlantı biçimi (https://doi.org/…) tercih edilir.
1. Metin İçi Atıf Kuralları (In-Text Citation)
APA 7 sisteminde metin içi atıflar Yazar-Tarih esasına dayanır. Atıf, cümlenin akışına göre parantez içinde ya da anlatısal (narrative) olarak verilebilir.
| Yazar Sayısı | Parantez İçi Atıf | Anlatısal Atıf |
|---|---|---|
| Tek Yazar | (Yılmaz, 2023) | Yılmaz (2023) |
| İki Yazar | (Demir & Kaya, 2022) | Demir ve Kaya (2022) |
| Üç ve Daha Fazla Yazar | (Çelik vd., 2021) | Çelik ve diğerleri (2021) |
| Kurumsal Yazar (İlk Atıf) | (Türkiye İstatistik Kurumu [TÜİK], 2024) | Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK, 2024) |
| Kurumsal Yazar (Sonraki Atıflar) | (TÜİK, 2024) | TÜİK (2024) |
- Doğrudan Alıntılarda Sayfa Numarası: Metinden kelimesi kelimesine bir cümle aktarıyorsanız, yılın yanına sayfa numarası eklemek zorunludur:
(Yılmaz, 2023, s. 45)veyaDemir (2022, ss. 112-114).
2. Kaynakça Düzenleme Kuralları (Reference List)
Tezin sonundaki kaynakça listesi hazırlanırken dikkat edilmesi gereken genel biçim kuralları:
- Alfabetik Sıralama: Kaynaklar, ilk yazarın soyadına göre baştan sona alfabetik olarak dizilir. Numaralandırma (1., 2., 3.) veya tire kullanılmaz.
- Asılı Girinti (Hanging Indent): Her kaynağın ilk satırı sayfanın sol kenarına sıfırlanır; altındaki satırlar 1.25 cm içeriden (asılı girinti) başlar.
- Çift Satır Aralığı: Kılavuz aksini belirtmedikçe APA 7’de kaynakça satır aralığı genelde 1.5 ya da 2.0 olarak belirlenir.
3. En Sık Kullanılan Kaynak Türlerine Göre Örnekler
A. Basılı veya Elektronik Kitap
Format: Yazarın Soyadı, Adının Baş Harfi. (Yıl). Kitap adı italik. Yayınevi. Varsa DOI/URL
- Örnek: Karasar, N. (2020). Bilimsel araştırma yöntemi: Kavramlar, ilkeler, teknikler. Nobel Akademik Yayıncılık.
B. Akademik Dergi Makalesi (DOI Numaralı)
Format: Yazarın Soyadı, Adının Baş Harfi. (Yıl). Makale başlığı düz yazı. Dergi Adı İtalik, Cilt No İtalik(Sayı No), Sayfa Aralığı. DOI Bağlantısı
- Örnek: Akın, A. & Çetinkaya, E. (2022). Üniversite öğrencilerinde akademik erteleme ve stres ilişkisi. Eğitim Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 12(3), 145-162. https://doi.org/10.1234/ebad.2022.012
C. Editörlü Kitapta Bölüm
Format: Yazarın Soyadı, Adının Baş Harfi. (Yıl). Bölüm başlığı. E. Editörün Soyadı (Ed.), Kitap adı italik (ss. Sayfa Aralığı). Yayınevi.
- Örnek: Çelik, H. (2021). Nitel araştırmalarda veri toplama teknikleri. M. Doğan (Ed.), Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri (ss. 85-110). Anı Yayıncılık.
D. YÖK Tez Merkezinden Alınan Yüksek Lisans / Doktora Tezi
Format: Yazarın Soyadı, Adının Baş Harfi. (Yıl). Tez başlığı italik [Yüksek lisans tezi / Doktora tezi, Üniversite Adı]. Ulusal Tez Merkezi. (Tez No: XXXXXX)
- Örnek: Öztürk, M. (2023). Sürdürülebilir tedarik zinciri yönetiminin firma performansı üzerindeki etkisi [Doktora tezi, İstanbul Üniversitesi]. Ulusal Tez Merkezi. (Tez No: 789456)
E. Web Sitesi / İnternet Kaynağı
Format: Yazar veya Kurum Adı. (Yıl, Gün Ay). İçerik başlığı italik. Web Sitesi Adı. URL
- Örnek: Dünya Sağlık Örgütü. (2023, 15 Mart). Ruh sağlığı ve gençlik raporu. World Health Organization. https://www.who.int/tr/news-room/fact-sheets/detail/mental-health
Kaynakçada En Sık Yapılan Hatalar
- Metin İçi – Kaynakça Tutarsızlığı: Metin içinde atıf yapılan bir eserin kaynakçada unutulması ya da kaynakçadaki bir esere metinde hiç atıf verilmemiş olması. (İnceleme jürilerinin baktığı ilk detaydır.)
- Yanlış İtalik Kullanımı: Makalelerde makale adı değil, dergi adı ve cilt numarası italik yazılır. Kitaplarda ise doğrudan kitap adı italik yazılmalıdır.
- URL Bağlantılarının Bozuk Olması: Çalışmayan bağlantılar veya “Erişim Tarihi: 10.05.2023” gibi APA 7’de (özel arşivler haricinde) kaldırılan eski ibarelerin kullanılması.
Kaynakçanızı APA 7 Kılavuzuna Uyumlu Hale Getirelim
Onlarca sayfalık tezinizde her kaynağın virgülünü, asılı girintisini, yazar sıralamasını ve metin içi eşleşmesini manuel kontrol etmek haftalarınızı alabilir.
Tez Düzenleme Merkezi olarak tezinizdeki tüm atıfları ve kaynakçayı APA 7 (veya enstitünüzün talep ettiği IEEE, Chicago, Vancouver, Harvard) kurallarına göre baştan sona tarıyor; eksik künyeleri tamamlayıp teslimata hazır hale getiriyoruz.
Kaynakçanızı Güvene Alın: Tezinizi bize ulaştırın; atıf ve kaynakça uyumunuzu ücretsiz ön kontrolden geçirip size detaylı bir rapor sunalım.